|
موسیقی سنتی و مقامی ايراني
|

ايتالياييها پس از گذشت 30 روز از درگذشت سلطان اپراي جهان، شامگاه گذشته مراسم ديگري در تهران برگزار كردند كه به يادمان سيامين روز درگذشت لوچانو پاواروتي اختصاص داشت.
در اين مراسم كه با حضور مسوولان سفارت ايتاليا و جمعي از اصحاب موسيقي در محل كنسرواتوار تهران برگزار شد، بهزاد معافي - رييس كنسرواتوار تهران - احترام خود را نسبت به هنرمندي كه به اعتقاد وي هنر اپرا را غنا بخشيده بود، ابراز كرد.
وي گفت: پاواروتي تمام عمرش را جهت تعالي اين هنر فاخر صرف كرد، لذا بايد اظهار تاسف كنيم كه در روز 12 اكتبر بهجاي بزرگداشت وي با حضور خودش بايد فقدان آن را به جامعهي هنري تسليت عرض كنيم.
معافي، اين خوانندهي شهير اپرا را يك چهرهي جهاني در عرصهي هنر اپرا دانست و تصريح كرد، پاواروتي همواره معتقد بود كه «زندگي توام با موسيقي زيباست و ارزش صرف آنرا دارد؛ اين همان چيزي است كه من زندگي خود را به آن اختصاص دادم و به راستي عمرم را در اين راه و در جهت خدمت به مردم قرار دادم و احترام جهاني كه كسب كردهام از همين ريشه نشات ميگيرد.»
او اضافه كرد: پاواروتي با پيچيدگيهاي سبك اپرا آشنايي نداشت، ولي با اجراهايي موفق از اپراهاي معروف جهان در معرفي اين هنر بسيار تاثيرگذار بود و اجراهايش در شهرهاي مختلف دنيا تاثير عميقي در پيوند ميان مردم و موسيقي بهجا گذاشت.
بهزاد معافي با اشاره به شخصيت مردم دوست اين خواننده اپرا تصريح كرد: او براي التيام بخشيدن به دردهاي مردم در كشورهاي مختلف اجراهاي متعددي را بهصورت خيريه بههمراه گروهش برپا ميكرد و روح و احساس لطيف او را بهراحتي ميتوان از دل اين اجراها شناخت.
رييس كنسرواتوار تهران ويژگيهاي موسيقيايي و شخصيت هنري پاواروتي را به مانند سخاوت و بخشندگي او دانست و افزود: اين هنرمند و هنرش هميشه در ياد و خاطرهي دوستان و علاقمندان او باقي خواهند ماند.
وي در ادامه با اشاره به برپايي اين مراسم در كنسرواتوار تهران متذكر شد، جامعهي هنري ايران به اقتضاي سابقهي شش هزار ساله ايران در هنر موسيقي و بهعنوان طرح گفتوگوي تمدنها در برپايي يادبود پاواروتي پيشگام بوده است؛ زيرا موسيقي زبان بينالمللي و نيز بهترين و كوتاهترين راه براي پيوند ميان دولتهاي مختلف است.
معافي در پايان اظهار اميدواري كرد كه بهزودي سايهي جنگ و نفرت ميان كشورها دور شود و صلح و دوستي همراه با موسيقي در ميان ملتها سايه اندازد تا در چنين روزي روح پاواروتي آرام گيرد.
به گزارش ايسنا، در ادامهي مراسم "روبرتو توسكانو" - سفير ايتاليا در ايران - با قدرداني از برگزاركنندگان اين مراسم گفت: زماني كه معافي براي برگزاري كنسرت يادمان پاواروتي اعلام كرد، مشتاقانه پذيرفتيم، زيرا كنسرواتوار همواره مناسبترين جايگاه براي برگزاري نشستهايي از اين دست است؛ هدف نهايي ما نيز در گردهم آمدن در اين شب، نشانهي رفتن و درگذشت اين هنرمند نيست، بلكه قصد داريم ميراث پاواروتي را مرور كنيم.
بهزعم وي، پاواروتي يك ايتاليايي اصيل بود كه در نهايت تبديل به هنرمندي جهاني تبديل شده است. چراكه موسيقي او هنري جهاني بوده و از سوي ديگر وزن و اعتبارش بهعنوان يك هنرمند، تمام مرزها و جداييها را درنورديده بود.
توسكانو، اپرا را نوايي بسيار كلاسيك دانست و افزود: پاواروتي ميان موسيقي كلاسيك و جهان امروزي پلي زد و با اين كار انسانها را با سلايق گوناگون و از ميان نسلهاي مختلف با اين موسيقي خاص پيوند داد.
وي در پايان با اشاره به برپايي مراسمهاي مختلف يادبود براي اين هنرمند شهير اپرا در ايران اظهار كرد، بيش از چهار سال از سفيري من در تهران ميگذرد، ولي از سوي دوستان ايراني رفتاري نسبت به من روا شد كه نشانهي دوستي با من و ايتالياست.
به گزارش ايسنا، در ادامهي اين مراسم بعد از پخش كليپي از يكي از اجراهاي لوچانو پاواروتي، مقالهي "فلورانس ليپت"، يكي از خوانندگان برجسته انگلستان، در غياب او خوانده شد.
در اين نوشتار بعد از معرفي پاواروتي و زندگي شخصي و هنري وي، ليپت به بررسي زمينههاي موفقيت اين خوانندهي اپرا پرداخته بود.
وي عنوان كرده بود كه پاواروتي در خواندن نت موسيقي عميق نبود، ولي صداي زيبايي داشت و قادر بود با اجراهاي بينظيرش قلب انسان را از كار كردن بازدارد، بهطوريكه در يكي از اجراهايش 17 بار مورد تشويق تماشاگران قرار گرفت.
بهزعم نگارنده، پاواروتي همواره تصميم داشت بهعنوان خواننده اپرا در يادها باقي بماند، ولي اين تفكر باعث نشد تا از همكاري او با هنرمندان موسيقي جاز و پاپ دوري كند. بههمين دليل هم بعدها در گروههاي مختلفي از اين دست ظاهر شد.
وي سپس با اشاره به 20 سال پاياني زندگي پاواروتي ابراز داشته، اتفاقاتي كه در طول 20 سال آخر زندگياش افتاد او و هنرش را تا حدي نزول داد. پاواروتي با تنبلي در يادگيري نقشهاي جديد، خود اشتباهات بزرگي را در اجراهايش پديد آورد و يا عدم حضورش در برخي از كنسرتها باعث شد تا منتقدان به نقد او بپردازند، ولي باز هم نبوغ و توانايي وافر او در امر تلفظ و دراماتيزه كردن هنر موسيقي منحصر بهفرد بود.
ليپت معتقد است، شناخت صداي پاواروتي براي مخاطبان كار سادهيي است و انساندوستياش بهگونهيي بود كه امروز دنيا تنها يك خوانندهي منحصر بهفرد با صداي تنور را از دست نداده بلكه امروز لبخند او را كه جمعيتي را به ستايش در ميآورد از دست دادهايم.
در بخش پاياني اين مراسم قطعات موسيقي كلاسيك و سنتي توسط هنرجويان كنسرواتوار اجرا شد.
در حاشيه:
- برگزاري يادمان لوچانو پاواراتي، در كنسرواتوار تهران گويا بدون بيبرنامهريزي و هماهنگيهاي اجرايي مسوولان اين مجموعه تدارك ديده شده بود.
- سالن كوچك و بدون امكانات طبقهي چهارم كنسرواتوار به هيچ سيستم صوتي و نوري مجهز نبود و به لحاظ آكوستيك با مشكل روبهرو بود.
- تا دقايقي پس از گذشت زمان اعلام شده براي اجراي برنامه در اين محل، تنها صندليهاي فلزي مراسم ميهماني چيده شده بودند.
- در بخشي كه به پخش كليپ يكي از كنسرتهاي پاواراتي اختصاص داشت، در ميانهي برنامه و بعد از سخنراني سفير ايتاليا، در جمع كاردارهاي سفارت و برخي از شخصيتهاي فرهنگي و هنري، يكي از كاركنان سالمند كنسرواتوار بالاي صندلي رفت و دستگاه ويدئو پروژكشن را روشن كرد و بعد در مدتي وقفه، پرده اين ويدئو را در برابر حاضران باز و بهسختي از سقف آويزان كرد و در نهايت هم كليپ روي پردهاي كه كج در برابر حاضران قرار گرفته بود، پخش شد.
در سالروز ميلاد امام حسن مجتبي (ع) و به مناسبت هفتمين سال تشكيل مجمع هنرمندان خراسان، مراسمي معنوي با حضور اعضاي اين مجمع شامل هنرمندان سينما، تئاتر، موسيقي، هنرهاي تجسمي و نيز شعرا، نويسندگان و روزنامهنگاران خراساني مقيم تهران برگزار ميشود.
در اين مراسم كه با اذان مغرب و افطار در محل تالار شانديز پايتخت آغاز ميشود و تعدادي از مسؤولان فرهنگي - هنري كشور نيز حضور دارند علاوه بر سخنراني شعرخواني و اجراي موسيقي سنتي از شخصيت هنري خالق اثر بياد ماندني « ربنا» ، استاد محمدرضا شجريان نيز تجليل به عمل ميآيد.
گفتني است مجمع هنرمندان خراسان در سال 1379 با هدف تقويت توليد آثار فاخر هنري و نيز حمايت مادي و معنوي از هنرمندان خراساني تشكيل شده است.